Postulaty Radomskiej Organizacji Stolarzy

Postulaty Radomskiej Organizacji Stolarzy przy Polskiej Partii Socjalistycznej z 16 maja 1905 roku:

"W poczuciu niesprawiedliwości obecnych naszych warunków pracy, pociągnięci i zachęceni przykładem innych, wystąpiliśmy i my ze swymi żądaniami.

Już samym tym solidarnym wystąpieniem naszym pokazaliśmy, że doskonale rozumiemy swój interes. Niech więc porzucą nadzieję zniewolenia nas do pracy przy dotychczasowych warunkach. Mamy prawo żądać polepszenia swego bytu i żadne przeszkody nas nie powstrzymają!

Julian Jastrzębski

Anna Skarzyńska przesłała nam wspomnienie o swoim dziadku, uczestniku Rewolucji 1905 roku:

Julian Jastrzębski urodził się w Płocku 16 lutego 1886 r. w domu na ul. Warszawskiej pod nr 5. Jego ojciec Michał był szewcem i przeniósł się do Warszawy, żeby podjąć pracę w słynnym zakładzie Eugeniusza Hiszpańskiego, gdzie specjalizował się w wojskowych oficerkach.

Jan Czerkaski, działacz PPS

Jan Czerkaski urodził się w Łasku w 1869 r. Wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej w Pabianicach w 1893 r. Zajmował się tworzeniem kółek partyjnych, agitacją, rozwożeniem bibuły. Po raz pierwszy aresztowany w 1899 r., został osadzony w więzieniu w Sieradzu. Zwolniony po trzech miesiącach za poręczeniem. Ponownie aresztowany w 1901 r., osadzony na kilka miesięcy w więzieniu w Piotrkowie Trybunalskim, skazany następnie na rok zesłania.

Wanda Kiltynowiczowa, rewolucjonistka

W Kronice Ruchu Rewolucyjnego z 1935 r. znajdujemy biogram rewolucjonistki Wandy Kiltynowiczowej (1859-1928):

W latach 1904-1906 udzielała się w Polskiej Partii Socjalistycznej, była ściśle związana z organizacją bojową partii. Wielokrotnie pomagała więźniom w ucieczce, następnie opiekowała się ich losem, m.in. rannym w wybuchu bomby Walerym Sławkiem.

Władysław Bartniak, bojowiec PPS

W dniu 17 czerwca 1910 r. na stacji w Grodzisku Mazowieckim został przeprowadzony zamach bombowy na naczelnika straży ziemskiej powiatu błońskiego*, kapitana Iwana Aleksandrowa. Zamachowcem był Władysław "Henryczek"* Bartniak. Bomba wprawdzie nie zabiła Aleksandrowa, ale unieszkodliwiła go na długie miesiące, a po wyzdrowieniu został przeniesiony do Turkiestanu. Iwan Aleksandrow wsławił się okrucieństwem podczas przesłuchiwań rewolucjonistów, przyczynił się w znacznym stopniu do upadku organizacji PPS zarówno w Radomskiem, jak w Żyrardowie i Grodzisku.

Dekabryści, Ziemla i Wola, Narodna Wola i rok 1905

Fragment książki "O rok 1905" mówiący o poprzednikach rewolucjonistów roku 1905 w Rosji:

[...] Po czterech przeszło dziesiątkach lat tradycje dekabrystów podjęli bohaterzy rewolucyjno-terrorystycznych partii "Ziemli i Woli" oraz "Narodnoj Woli". Z wyroków Centralnych Komitetów tych partii zostały zorganizowane zamachy na cara Aleksandra II. Po wielu nieudanych próbach wreszcie udało się cara zgładzić. I znów choć za życie cara oddał swe życie szereg bohaterów jak: Żelabow, Perowska, Kibalczyc, robotnik Michajłow i inni, carat trwał. We wszystkich tych walkach bowiem brały udział jednostki, które się poświęcały dla dobra ludu, ale lud milczał. Zresztą mas ludowych, jako siły czynnej - ci rewolucyjni inteligenci nie zauważyli i nie brali pod uwagę.

Henryk Baron, bojowiec PPS

Dziś, 9 maja, mija 107. rocznica śmierci bojowca Polskiej Partii Socjalistycznej, Henryka Barona. Z tej okazji prezentujemy fragment tekstu o Baronie autorstwa Adama Próchnika z Kroniki Ruchu Rewolucyjnego (1935 r.):

[...] Baron był dzieckiem Warszawy. Ojciec jego Władysław Baron i matka Joanna z Tiulów mieszkali na ul. Wroniej. Dnia 2 grudnia 1887 r. przyszedł tam na świat syn, któremu przy chrzcie nadano dwa imiona: Henryk Władysław. Tam też upłynęło jego dzieciństwo. Nie wiemy o tym okresie nic bliższego. Było to typowe dzieciństwo dziecka robotniczego. Nędza i bieda, normalne warunki życia przeciętnej rodziny robotniczej, znaczyły je na każdym kroku.