Rekonstrukcja Rewolucji

Wiersz nadesłany przez Kamilę Kasprzak z Gniezna.

Rekonstrukcja Rewolucji

O ziemio łódzka, o ziemio jasna,
gdy Ciebie wita gnieźnieńskie serce
z podziwem tylko nisko się kłania,
bo twym świadectwem tak piękne dzieje.

Że lud roboczy co na ulice
wystąpił razem, wystąpił zgodnie
dał swój początek walce o życie
tak sprawiedliwe i wreszcie godne.

I gdy stanęła ta barykada
na Południowej i rogu Wschodniej
lub jak chciał Tuwim, leżący tramwaj
nikt się nie cofnął w tej bitwie krwawej.

Bo stawka przecie była wysoka
załopotały w górze sztandary,
czerwone, dumne, radość dla oka,
że już upada porządek stary.

Dziś więc idziemy tymi śladami
problemy mając znowu podobne,
lecz siłą naszą, że pamiętamy
i zawalczymy równie świadomie.

Źródło: Biblioteka Cyfrowa przy Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Łodzi

Wspomnienia Ireny Tuwim, cz. 2

Irena Tuwim w "Łódzkich porach roku" pisze o rewolucji 1905 roku. Miała wówczas 6-7 lat:

...gdy kiedyś, jadąc tramwajem w stronę Rynku Geyera* usłyszeliśmy nagle straszliwy huk: czarny lśniący powóz, zaprzężony w parę spasionych rysaków*, z tłustym kuczerem* na koźle, raptem rzucił się w bok i wjechał na trotuar,
a spod kopyt spłoszonych koni buchnął słup dymu – bomba! Zamach na policmajstra!...

…gdy z okien mieszkania wuja na Piotrkowskiej oglądaliśmy falujący tłum, nad którym powiewały czerwone sztandary, i gdy w niebo płynęła pieśń:

Niesie on zemsty grom, ludu gniew,
Przyszłości rzucając siew,
A kolor jego jest czerwony...

Była to rewolucja 1905 roku. Ale w języku łódzkich gazet
i przerażonego mieszczaństwa były to «rozruchy».

Piny rewolucyjne

Przypominamy wzory pinów, które rozdawaliśmy w trakcie tegorocznych obchodów Powstania Łódzkiego / Rewolucji 1905 roku, 22 czerwca w Łodzi. Świętowaliśmy wówczas z Krakowskim Chórem Rewolucyjnym  - śpiewaliśmy pieśni buntu i recytowaliśmy teksty takich postaci jak m.in. Róża Luksemburg, Henryk Baron z Organizacji Bojowej PPS, Stefan Żeromski czy Julian Tuwim.

Tuwim i zamach na Skałona

W zbiorze wspomnień Tadeusza Wittlina pt. Ostatnia cyganeria, odnajdujemy anegdotę o pisaniu scenariusza filmowego na podstawie nieudanego zamachu Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej na generał-gubernatora Skałona podczas Rewolucji w 1906 r. Scenariusz miał powstać przy współpracy z Julianem Tuwimem:

"Czy orzesz pługiem, czy kujesz młotem, czerwony sztandar do ręki bierz!"

Liderem Wydziału Chłopskiego Polskiej Partii Socjalistycznej (w toku rewolucji przemianowanego na Wydział Wiejski) był Andrzej Strug (pseudonim literacki Tadeusza Gałeckiego), żołnierz Legionów, ceniony pisarz międzywojnia, działacz praw człowieka, doceniany za swoją postawę nawet poza granicami kraju – gdy zmarł w 1937 r., jeden z wieńców pogrzebowych ufundowała Republika Hiszpańska, strona w toczącej się wówczas wojnie domowej (1936-1939).